Kunst og design - Verda 1990-2000

[Historie] [Norsk] [Kunst og design] [Musikk] [Oppgåver] [Elevarbeid]

KUNST OG DESIGN 1990-2000 VERDA

Det  som pregar åra mellom 1990 og 2000 er post- minimalisme, politisk bevisst kunst, fotokonseptkunst, performance, video og installasjonar. Maleriet er kome sterkt i bilete igjen. Kunsten har og gjennomgått ei internasjonalisering.

Frå 90-talet har det vore store og viktige møstringar og utstillingar. Dei er kalla biennalar. Det er to ulike biennalar i Europa. Manifesta er ei stor mønstring som varer i 100 dagar. Artgenda varer i 2 til 3 veker og har eit mykje mindre budsjett. Ein viktig årsak til oppblomstringa av biennalar i 90-åra, er den meir opne situasjonen i Europa både innafor politikk, næringsliv og ikkje minst innafor kunsten. Ein biennal som tek det nye Europa på alvor, er Manifesta. Manifesta blei oppretta i 1996 og er eit ambullerande konsept som kvar gong blir halde i ein ny europeisk by. Den fyrste var i Rotterdam (1996), den andre i Luxemburg (1998) og den tredje i Ljubljana i Slovenia (2000). Documenta- biennalen er kvart femte år.

STIKKORD:
  • Charles Saatchi
  • Samtidskunstnarar
  • Installasjonar
  • Britisk kunst
  • Tekstilkunst
  • Kaffe Fasset
  • Videokunst
  • Design
  • Motar
  • Moteskaparar
  • Utanlandsk film
  • Utanlandske regissørar
  • Filmpremierar 1990-2000
  • Arkitektur
  • Klikk på bilete for ein større versjon av Allamillbroen!

    Allamillbroen, Sevilla, Spania, Santiago Calatrava

    Charles Saatchi starta si karriere som kunstsamlar i 1960-åra. Han har bygd opp det store reklameselskapet sitt Saatchi & Saatchi saman med broren Maurice. Familien er av jødisk slekt. Saman med kona si Doris samla dei kunst. I 80-åra vert det sagt at paret brukte ein million pund på nye verk. I 1990-åra retta Saatchi fokus på dei unge Londonkunstnarane.  Saatshi let dei få stille ut i galleria han eigde, han betalte og kunstskribentar for å skrive om dei.
    Publikum si interesse kulminerte hausten 1997 med Royal Academi-utstillinga ”Sensation”. Den blei sett av 300 000 berre i London. Dette har vore med på å gjere samtidskunsten meir folkeleg. I dag er samlinga til Saatchi anslått til ein verdi på 150 millionar pund.

    Samtidskunstnarar

    Olav Christoffer Jensen er ein kunstnar som vekkjer stor merksamd og begeistring i internasjonale krinsar. Han er fødd i Noreg, på Sortland i Vesterålen i 1954. Men han søkte tidleg ut og har ikkje vendt tilbake. Han reiste til New York saman med Therese Nordtvedt og Kjell Erik Killi Olsen. Jensen har deltatt på Aperto (Venezia-biennalen 1990) og har hatt utstillingar i London, Berlin Kassel osv. I dag bur og jobbar han i Berlin.  Han lagar teikningar og måleri. Han høyrer til modernismen og abstrakt avant-garden. Frå 1990 åra kan vi seie at Jensen målar ny abstraksjon.
        
    Per Barclay er fødd i 1955 og er utdanna i Firenze og Roma. Han er norsk, men 24 år gamal forlet han Noreg og flytta til Italia. Han er mest kjend i utlandet. Han jobber med installasjonar og foto.
    Klikk på bilete for større versjon - Per Barclay!


    Per Kirkeby er fødd i 1938 i København i Danmark. Han er målar og skulptør.

    Innstallasjonar

    Ilya Kabakov er fødd i 1933 i Ukraina og studerte kunst i Moskva. Han bur no i New York og jobbar mykje i Amerika og Europa. I 1993 stilte han ut i Venezia-biennalen. Kabakov er målar, skulptør og lagar installasjonar. Han er no 70 år, men vert stadig meir kjend i Europa.

    Klikk på bilete for ein større versjon av  The Boat of my Life!


    Cady Noland: installasjon. Ho lagar vel gjennomtenkte installasjonar, ofte med tema frå det  mannsdominerte amerikanske samfunnet.

    Klikk på bilete for større versjon - Cady Noland!

    Britisk kunst
    Britisk kunst/skulptur markerte seg internasjonalt på begynnelsen av 90-talet.

    Tracey Emin har oppnådd kultstatus i Storbritannia. Ho tilhøyrer ei gruppe unge britiske kunstnarar som gjeng under namnet yBa (young British artists). yBa er blitt ein viktig del av London si kunstscene i 90-åra.. Ikkje alle liker det Emin gjer.  Mange meiner at ho blottlegg sitt private liv på ein spekulativ måte. Mellom anna er Damien Hirst, Gary Hume og Sarah Lucas med i yBa.

    John Aiken er fødd i 1950 i Belfast. Han lagar skulpturar.

    Skulptur av John Aiken!


    Douglas Gordon
    er  fødd i 1966 i Glasgow. Han viser kunsten sin gjennom  tekst, film og lyd. Han har vunne mange prisar, mellom anna Hugo Boss Prize i 1998 og var  med i Venice-biennalen i 1997. I si utstilling ”Crocue Mort i 2000. hadde han ein serie på 7 store bilete av en baby som beit på tærne sine.

    Hand with a spot - Douglas Gordon!


    Rickard Deacon er fødd I 1949, britisk skulptør. Postmodernist. Han er ein av dei leiande skikkelsane innan ny britisk skulptur. Han brukar sveising, limt tre og metall i arbeta sina. Deacon bur og jobbar i London.

    Skulptur av Richard Deacon - klikk på bilete for større versjon!


    Gary Hume er fødd 1962 i Kent i England. Han bur og jobbar i dag i London.
    Hume har måla sidan han gav opp som filmskapar i 80-åra. Han målar store blokker med mykje farger.
    Klikk på bilete for større versjon - Gary Hume!

    Tekstilkunst
    Kaffe Fasset er i dag eit begrep for mange. Han er fødd i USA, men bur i London. Han har laga fargerike strikkeplagg, broderi og i dei seinare åra stoff og mønster til lappeteknikk.
    Det er gitt ut mange bøker av Kaffe Fasset.

    Fødd 1946 i San Francisco. Han fekk eit stipend for å studere målarkunst på Museum Of Fine Art in Boston og hadde etterpå ei rekkje utstillingar i USA. I 1964 flytta han til London og bur framleis der. I 1968 var han med ein designar til Skottland for å kjøpe diverse stoff ,og  han kom då over noko strikkegarn i flotte fargar. Han kjøpte med seg 20 nøste med forskjellige fargar og sette i gang å strikke. Den første genseren hans var stripete i nydelege fargar.
    Seinare begynte han å brodere på stramei, noko han sjølv blei veldig fascinert av.

    Broderi av Kaffe Fasset - klikk på bilete for større versjon!


    K. Fassett let seg inspirere av Victoria and Albert Museum. Der finst det mellom anna historiske skattar og samlinger frå Orienten. Han har dei siste åra jobba mykje med lappeteknikk. Han har vore fleire gonger i Noreg og halde kurs i denne teknikken.

    Kaffe Fassett reiser i dag rundt i heile Europa og held kurs. Utstillinga hans på Kunstindustrimuseet i Oslo i 1990, er den best besøkte i museet si historie. Bøkene hans er selde i enorme opplag i USA og Europa.

    Bøker av Fassett:
    Cappelen: ”Fantastiske farger. Strikking og broderi.”
    Cesam-media: ”Fargefest for familien. Strikkeplagg for barn og voksne.”

    Videokunst

    Film/video:
    Douglas Gordon: Han er mest kjent for sine filmar, foto og installasjonar med tekst og musikk. Motiva hans er liv og død, ondskap og godhet, uskuld og skuld.

    Meir om Douglas Gordon - sjå ovanfor!

    Andre som driv med videokunst er Peter Land (dansk), Paul McCarty og Abramowic. Du finn meir om desse på sida til Museet for Samtidskunst.

    Design
    Jorge Pardo er frå Cuba, men bur og jobbar i USA. Han er ein framtredande installasjonskunstnar. Pardo arbeider med design, han lagar møbelgrupper  med inspirasjon frå seinmodernismen. Han jobbar i grensa mellom kunst og dagligliv

    Millenium Tower London. Tegnet av designeren Foster Associates. London

    Millenium Tower London - klikk på bilete for å finne ein større versjon!



    Computere
    Computere er etterkvart nesten blitt allemannseige. Dataindustrien har satsa mykje på design. . Mellom anna har Apple eMate lagt vekt på særegen design. Her et eit døme:

    Apple eMate - døme på særegen computerdesign!


    Sony playstation
    Denne nintendomaskina kom på 90-talet. Den er så populær i USA at den finnes i kvar fjerde husstand.

    Klikk på bilete for å sjå ein større versjon av Playstation!



    Logo
    McDonalds er kjent for dei fleste. Det heile begynte i 1955. I dag har McDonalds 29000 restauranter i 121 land. I 1990 åpna dei sin fyrste restaurant i eit austland, nemleg på Den Raude Plass i Moskva.
    Logon til McDonalds!


    Sun.Maid rosiner
    Denne logoen kjenner dei fleste. Den kom i byrjinga på 90-talet og er ikkje blitt endra.

    Klikk på bilete for å sjå orginalen!


    Bilen
    Det som har prega bilindustrien i 90-åra, er satsinga på lettare materialar, funksjonalitet, alternativ drivstoff og design. Dei store bilprodusentane befinn seg i USA,  Japan og Tyskland. Hensynet til miljøet har stilt store krav til utstyr og design. Som følge av dette har ein utvikla ein elektrisk bil.
    Think - elektrisk bil - klikk på bilete for å sjå ein større versjon!


    Motorsykkelen
    Motorsyklane har fått ein enorm renessanse. I dag er dette eit utbredt framkomstmiddel både for gutar og jenter. Ein kan i dag velge i flotte designede motorsyklar.
    Her er ein Harley Davidson modell:

    Klikk på bilete for å sjå større versjon!

    Motar
    Den såkalla gatestilen er eit viktig element i motebilete i 90-åra. Gatestil, det vil seie klesstilar som vert skapt i bestemde grupper yngre folk, grupper som deler livsoppfatning, interesse og musikk. London, Berlin og New York er byar kor gatestilen i særleg grad utfoldar seg.
    I 90-åra videreføres motetrendar som starta i 80-åra.Oppblomstringane følgjer stadig tettare kvarandre, og avstanden mellom syklusane vert stadig kortare. Klesmoten blir og stadig mindre streng. I dag kan ein gå på jobben i jeans eller gå på teateret utan å pynte seg. Sportsmoten har fått gjennomslag overalt og har eit stort marked.

    Moteskaparar

    Tysk mote:
    I Tyskland produserte ein allereie på 1800-talet klede industrielt.

    Klikk på bilete av Karl Lagerfeld for å sjå ein større versjon!


    Karl Lagerfeld er fødd i 1938. Han har vore leiar av motehuset Chanel sidan 1984. Han lagar kreative og avant-gardistisk. Lagerfeld elskar overraskande detaljer. Han har oppdaga mange sternemodellar.
     
    Jil Sander frå Hamburg  blir betrakta som arkitekten innafor moteverdenen. Allereie i 1967 åpna ho ein butikk i Hamburg. Ho er kjend for sine reine snitt og stoff av topp kvalitet. Hennar kolleksjon omfattar og sko, kosmetikk og vesker.

    Klikk på bilete for å sjå mote av Jil Sander!


    Hugo Boss er ein eksklusiv herremote. Boss står for ein klassisk og tøff eleganse.

    Motar frå Hugo Boss - klikk på bilete for å sjå større versjon!

        
    Wolfgang Joop har moter for kvinner og menn. Plagg hans utstråler ein kjølig eleganse, med detaljer som bryt med stilen.

    Italiensk mote:

    Alberta Ferretti
    Lingeri-stilen er ein stil som bryt med konvensjonane og blir stort sett brukt av unge kvinner.  Ein bruker florlette stoff over enkelt undertøy.

    Klikk på bilete for å sjå ein større versjon av desse skoa  av Alberta Ferretti!

    Utanlandsk film
    Det har skjedd ei omveltning innafor filmskaping i desse åra. Ein kan i dag lage gode fantasifilmar som fengjer  publikum. Datateknologien har ført med seg nye moglegheiter, men og ein fare for til dømes forfalskningar. Ved digital manipulering kan bilete endrast utan at ein kan spore desse endringane.

    Den amerikanske filmen har i 90-åra hatt ein klår lederposisjon. Bak amerikansk film står solide selskap med stor tilgang på kapital og produksjonserfaring. Teiknefilmar som langfilm har auka popularitet og har funne sin plass på kinoane.

    Utanlandske regissørar

    Steven Spielberg:
    fødd 18.des 1946 i  Ohio i USA. Spielberg har laga film innafor mange sjangrar, frå komediar, eventyrfilmar science fiction og thrillarar. Han er kjend for å lage filmar med gode spesialeffektar, og han nyttar mykje teknikk og filmtricks. Spielberg har sagt at det viktigaste for han er å fortelje med bilete. Nokre filmar han har skapt: ET,  Jurassic Park,  Shindlers liste, Purpurfargen
    Klikk på bilete for å sjå m.a. videoklipp frå filmen!


    Her finn du meir stoff om Spielberg:
    www.filmmakers.com/artists/spielberg
    www.ambidextrouspics.com/html/steven_spielberg.html

    Tim Burton: fødd 25.aug. 1958 i Burbank, California. Han lagar animasjonsfilmar. Han har mellom anna laga ”Planet Of The Apes” og ”Batman”.

    Woody Allen: Skodespelar og filmregissør. Han er stadig eit aktuelt filmnamn med sine filmar om samlivsproblem, ofte i komedieform.

    Lucas Moodysson
    : fødd i 1969 i Sverige. Han gav ut si fyrste diktsamling då han var 17 år gamal. Sia har han skrive 5 bøker. ”Fucking Åmål” (1999) var den fyrste filmen han laga.
    Moodysson er spådd ei stor framtid. Han tek opp mange tema i kvardagen, og ein set att med mange spørsmål etter å ha sett ein film av han.

    Filmpremierar  frå 1990 til 2000: (kun eit utval av filmane har linkar!)

    1990:
    Pretty Woman (am)
    Alene hjemme - klikk på bilete for større versjon!Alene hjemme (am)
    1991:
    Danser med ulver (am)
    Nattsvermeren (am)
    1992:
    Dødelig våpen (am)
    Alene hjemme 2 (am)
    1993:
    Jurassic Park (am) (flott link!)
    Bodyguard  (am)
    Jaget  (am)
    1994:
    Schindlers liste (am)
    Fire bryllup og en gravferd (eng)
    Natural born killers (am)
    Speed (am)
    1995:
    Lion KingLøvenes Konge (am)
    Broene i Madison County (am)
    1996:
    Goldeneye (brit)
    Independence day (am)
    Mission Impossible (am)
    Evita (am)
    1997:
    Men in black (am)
    Mr. Bean (br/am)
    101 dalmatinere (am)
    Den engelske pasienten (eng)
    I blanke messingen (br)
    1998:
    Klikk på bilete for å kome til www.titanicmovie.com!Titanic (am)
    Deep impact (am)
    Alle elsker Mary (am)
    Livets lyse side (am)
    1999:
    Shakespeare in love 8am/br)
    Notting Hill (br)
    Fucking Åmål (sv)
    Star Wars-episode 1 (am)

    Arkitektur
    I USA vaks det på 90-talet frem ein nyklasissisme med Michael Graves og Robert Venturi som forgrunnsfigurar. I europeisk arkitektur legg Aldo Rossi og brødrane Leon og Rob Krier vekt på formgjeving av gater i samspel med bygningane. Arkitekturen har i alle år vore ein refleks av tendensar som ytrar seg innan kultur og samfunnet elles.

    Flotte bygg sett opp i dette tiåret:

    1992: Kunsthal Rotterdam, Nederland
    Arkitekt: Rem Koolhaas

    1992: Allamillbroen, Sevilla, Spania
    Santiago Calatrava er ein kjend spansk arkitekt. Han er fødd i 1951 og står bak mange flotte bygg rundt i verda.

    Klikk på bilete for ein større versjon av Allamillbroen!

    Allamillbroen, Sevilla, Spania, Santiago Calatrava

    Klikk på bilete av Kommunikasjonstårnet  i Barcelona, for å sjå ein større versjon!

    Kommunikasjonstårnet i Barcelona, Spania.
    Teikna av arkitekten Santiago Calatrava

    1997: Paul Getty Center, Los Angeles, California, USA (ferdig I 1997)
    Arkitekt: Richard Meier (meget flott sider laget i Flash!)

    Paul Getty Center - klikk på bilete for meir informasjon!


    Vitra brannstasjon ved Weil am Rhein (1993)
    Arkitekt:  Zaha Hadid
    Eit bygg inspirert av den russiske konstruktivismen. Skråstilte skiver er dekka av naken betong. Den dramatiske spisse betongplaten står rett ut i lufta. I dag er ikkje bygget i bruk som brannstasjon, men er ein del av parken i Weil am Rhein

    Vitra brannstasjon ved Weil am Rhein - klikk på bilete for å sjå større versjon!

    [Same periode Norge]

    Google

    [Startside] [Arbeidsmåte] [Læreplanar] [Perioder] [Lenker]

    Temaweb er ein netteneste frå PILOT, Møre og Romsdal
    Redaktør:
    Åshild Støbakk (Godøy skule - www.godoy.no)
    Webmaster: Svein Frøystad Oppdatert: 01.02.04