[Historie] [Norsk] [Kunst og design] [Musikk] [Oppgåver] [Elevarbeid]

Klassisk musikk
Musikk gir i større grad rom for tolkning enn dei andre kunstartane. Samfunnskritikken som blir uttrykt i musikk, blir ikkje så tydeleg som gjennom ord og bilete. Det kan vere vanskeleg å vurdere om eit musikkverk set eit problem under debatt eller om komponisten tek standpunkt i ei konflikt.

Dimitri Sjostakovitsj (1906-1975):
”Leningradsymfonien”. Denne ”krigssymfonien” vart skriven i 1941 under tyskarane sin okkupasjon av byen. Eit marsjmotiv blir gjenteke 12. gongar i første sats, og er eit musikalsk utrykk for tyskarane sin innmarsj i Leningrad.

Komponisten gir ei anna tolkning i 1981 i ”Memoarar” som blir smugla ut  til Vesten. Han skriv  at symfonien beskriv Stalin sitt harde regime og utreinsking av alle som tenkte annleis. Musikken handlar om Leningrad, byen som Stalin øydela og som Hitler gav dødsstøtet. Leningradsymfonien vart godt motteken både i USA og i Sovjetunionen. Sjostakovitsj si haldning til politikk og det kommunistiske system er framleis sterkt omdiskutert.

Feire lenker til denne komponisten finn du her..

Mange europeiske musikkarar vart svartelista og flykta til USA.

Igor Stravinsky (1882-1971). ”Vårofferet” vart brukt i Walt Disney sin teiknefilm ”Fantasia” i 1940. Dette er den nyskapande musikken, der fleire taktartar blir brukt samstundes.


Paul Hindemith (1895-1963)Tysk komponist som skreiv kvardagsmusikk (Gebrauchmusik). Han var professor i komposisjon ved universitetet i Berlin,og utvikla seg til å bli litt av ein multiinstrumentalist. Han vart av nazistane sett på som ein”degenrert intellektuell folkefiende”. Han flykta til USA ved utbrotet av andre verdskrig.

Kurt Weill (1900-1950). Han var oppteken av populær musikk og jazz. Han starta tidleg å skrive i ein direkte stil. Han hadde eit nært samarbeid med den kommunistiske forfattaren Bertol Brecht,og sette musikk til hans samfunnskritiske verk t.d ”Tolvskillings-operaen” og ”Mutter Courage”. Musikken hadde stor gjennomslagskraft og vart  vart mykje brukt .Weill måtte flykte til USA  og vart Broadway komponist. Weill sin musikk i både wav- og real-audioformat!

Andre komponistar som emigrerte til USA:
- Arnold Schønberg
- Bela Bartok
- Darius Milhaud

Anton Webern:
Då Hitler kom til makta, trekte Webern seg tilbake frå det offentlege liv. Musikken hans vart sett på som samfunnskritisk og vart forboden. I 1945 vart han ved ein feil skoten av ein amerikansk soldat. Mp3-filer frå Webern si offisielle webside! (klikk på “music”)

Jazz
Rundt 1940 starta mange musikkarar frå storband å spele saman i mindre ensamble(combos) i jamsessions, gjerne etter at dei kom frå jobb om natta. Dei eksprimenterte mellom anna med å improvisere. Denne musikk forma vart kalla ”Bebop”, og var det første steget mot eit generasjonsskilje i jazzen.

 Høyr døme på Bebop-stilen!
 Charlie Parker speler Th. Monk sin melodi “Round Midnight”

Populær musikk.
Vera Lynn, som vart kalla “The Forces Sweetheart” Slagarar som vart poulære blant dei allierte soldatane:
- ”We`ll meet again” filmmelodi frå filmen (1939) m/ same tittel (Real Audio).
- ”The white cliffs of Dover”


Marlene Dietrich, tysk sangarinne som vart amerikansk statsborgar i 1937. Ho underheldt amerikanske soldatar i Europa og Afrika. Hennar slagarar vart populære hos både allierte og tyske soldatar.


Bing Crosby vart kjend  i 1942 med sangen: ”White Christmas”.

Musikalen ”Oklahoma ” vart oppsett på Broadway i 1944. Den mest kjende sangen frå musikalen var ”Å, for ein strålande morgon”.

Glenn Miller var leiar for eit populært orkester som spelte for allierte soldatar under krigen, omkom på ein flytur frå London til Paris. Orkesteret vart svært kjent for ”Moonlight Serenade” og ”In the mood” ( Real-Audio).

[Same periode Norge]

[Startside] [Arbeidsmåte] [Læreplanar] [Perioder] [Lenker]

Temaweb er ein netteneste frå PILOT, Møre og Romsdal
Redaktør: Åshild Støbakk
Webmaster: Svein Frøystad Oppdatert: 11.01.04